[Series Nhân vật Bitcoin] Kỳ 5 – phần 1: Jed McCaleb, nhà sáng lập MtGox, ý tưởng đến từ việc khó khăn khi mua bitcoin vào ban đêm

Đến hẹn lại lên, Series Nhân vật Bitcoin sẽ tiếp tục được gửi đến các bạn đọc giả của BlockstackVN. Ở kỳ này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về câu chuyện của nhân vật Jed McCaleb, nhà sáng lập sàn giao dịch MT.Gox, 1 thời đình đám.

Để theo dõi lại những câu chuyện ở các kỳ trước, các bạn truy cập vào link sau:
Series Nhân vật Bitcoin

Còn bây giờ thì bắt đầu nào!

Tuy bản thân phần mềm bitcoin hoạt động tốt, nhưng người dùng mới lại nhanh chóng gặp phải những hạn chế của hệ sinh thái bitcoin. Những người muốn ngay lập tức kiếm thêm nhiều bitcoin hơn so với lượng coin có sẵn từ vòi của Gavin chỉ có một vài lựa chọn ít ỏi, một trong số đó là dịch vụ lạc hậu đầy lỗi mà Martti đã lập ra vài tháng trước.

Jed McCaleb là một trong những người gặp phải nhược điểm này. Jed là người gốc Arkansas, lớn lên với người mẹ đơn thân là phóng viên. Nhờ tài năng toán học và khoa học từ nhỏ, Jed vào được Đại học Berkeley. Nhưng vốn thuộc típ người không mấy kiên trì, anh sớm bỏ học và chuyển đến New York. Ở đó, anh và một cộng sự xây dựng nên eDonkey, sau này sẽ trở thành một trong những dịch vụ kế vị chính của Napster. Phần mềm eDonkey cho phép các cá nhân trao đổi các file lớn như phim ảnh và nó đã thành công đến nổi Hiệp hội Công nghiệp Ghi âm Mỹ đã kiện Jed và cộng sự kinh doanh của anh. Cuối cùng, họ đành phải trả 30 triệu đô la để giải quyết vụ án và đóng cửa eDonkey nhưng họ cũng đã kịp kiếm được vài triệu đô la trong thời gian đó.

 

Mặc dù là một người hướng nội ăn nói nhẹ nhàng, song Jed có phong cách đặc biệt khiến anh có thể dễ dàng kết bạn và rất đào hoa. Khi một trong những cuộc phiêu lưu tình ái của anh dẫn tới hệ quả là một cái thai, anh và người phụ nữ có tên MiSoon, quyết định giữ lại đứa trẻ và kết hôn với nhau. Khi chuẩn bị sinh đứa con thứ 2, họ dung số tiền mà Jed kiếm được để mua một tư dinh có hồ bơi cách Bắc New York một giờ chạy xe. Trong căn nhà rộng thênh thang, Jed mải mê lao vào The Far Wilds, trò chơi trực tuyến do chính anh tạo ra nhưng mới chỉ thu hút được 1 vài người tham gia. Anh dành hàng giờ trong phòng ngủ tầng một. Khi đọc được mẫu tin trên Slashdot về bitcoin, Jed bị thu hút ngay. Dường như nó có thể đáp ứng rất nhiều lý tưởng đằng sau Napster và eDonkey – lấy quyền lực từ giới cầm quyền để trao lại cho các cá nhân. Nhưng khi tìm cách mua bitcoin, anh gặp phải một số hạn chế của những website đang bán bitcoin.

 

Một đêm, khi tỉnh dậy trông đứa con trai mới sinh, MiSoon tình cờ đi vào phòng làm việc của Jed và thấy anh đang giận dữ.

“Có một thứ rất hay gọi là bitcoin – nó khá là lập dị, mang tư tưởng chủ nghĩa tự do cá nhân”, Jed kể với MiSoon bằng giọng thầm thì đầy biểu cảm quen thuộc. “Nhưng nó dở quá. Anh không mua được coin nào vào ban đêm”

Jed nói anh ta muốn tự lập ra một website để có thể mua loại tiền này vào bất cứ giờ nào. Khi MiSoon thức dậy vào sáng hôm sau, website đã được hoàn thiện. Với chút ít kinh nghiệm giao dịch ngoại hối nghiệp dư, Jed biết những yêu cầu cơ bản đối với một sàn giao dịch. Nhưng anh chưa từng lập website bao giờ vì vốn trước đó anh chủ yếu làm việc với các phần mềm back-end phức tạp. Sàn giao dịch bitcoin là một cuộc thử nghiệm thú vị đối với anh.

Jed cùng MiSoon bàn về tên cho website. Anh nhắc đến một tên miền cũ mà anh đang có nhưng không sử dụng, mtgox.com. Jed mua website này năm 2007 để làm sàn giao dịch trực tuyến, mua bán các loại thẻ dung trong trò chơi thẻ bài giao đấu Magic: The Gathering – do đó mà ra đời từ MTGOX là viết tắt các chữ cái đầu của cụm Magic: The Gathering Online Exchange. Website này chỉ hoạt động trong vài tháng rồi Jed đóng cửa và bị bỏ không kể từ đó

“Đúng rồi, anh nên dung cái đó”, MiSoon trả lời “Tên đó rất lạ và dễ nhớ. Nếu đã đăng ký rồi thì sao không dung nó chứ?”

Bảy ngày sau mẩu tin trên Slashdot, Jed quảng cáo website mới của mình trên diễn đàn bitcoin với giọng suồng sã thân mật:

“Chào mọi người,

Tôi vừa lập một sàn giao dịch bitcoin mới.

Hãy góp ý cho tôi nhé”

 

Mt.Gox có sự khác biệt đáng kể so với các sàn giao dịch đã và đang hoạt động vào thời điểm này, chủ yếu là vì Jed đề nghị chuyển tiền của khách hàng vào tài khoản PayPal của mình và do đó có nguy cơ vi phạm yêu cầu không mua bán tiền tệ của PayPal. Điều này có nghĩa là Jed có thể nhận tiền từ gần như mọi nơi trên thế giới. Hơn nữa, khách hàng không phải gửi tiền cho Jed trong mỗi lần giao dịch. Họ có thể để tiền – cả đô la và bitcoin – trong tài khoản của Jed rồi trao đổi mua hoặc bán vào bất cứ lúc nào, miễn là họ có đủ tiền trong đó, giống như với một tài khoản môi giới truyền thống vậy.

Những cải tiến này làm cho hoạt động mua bán bitcoin trở nên thuận tiện hơn rất nhiều, nhưng đồng thời cũng mang lại những mối nguy hiểm mới, có khả năng đi ngược lại một số nguyên tắc cơ bản của bitcoin. Satoshi đã thiết kế bitcoin để loại bỏ nhu cầu về các thể chế quyền lực trung tâm. Mục đích của nó là trở thành một loại tiền mới mà mọi người có thể tự giữ, không cần đến ngân hàng và được bảo đảm an ninh bằng khoá bí mật mà chỉ có người dung mới biết. Khách hàng của Mt.Gox quay trở lại mô hình cũ, trong đó một thể chế đơn lẻ – ở đây là công ty của Jed – giữ tiền của tất cả mọi người. Nếu Jed cung cấp các biện pháp an ninh hiệu quả, thì hình thức này có thể an toàn hơn so với việc cất giữ coin trong máy tính ở nhà. Nhưng Jed lại không phải là chuyên gia an ninh, và nếu anh làm mất khoá bí mật của những chiếc ví điện tử trên sàn giao dịch, khách hàng của anh sẽ hầu như không có nơi nào để trông cậy. Không giống như hệ thống ngân hàng mà các bitcoin vẫn chỉ trích, Mt.Gox không có bảo hiểm tiền gửi và không có nhà quản lý đứng ra giám sát sự an toàn và hợp lý trong các hoạt động của Jed. Đây là sự lựa chọn giữa một bên là an ninh và nguyên tắc với một bên là sự tiện lợi.

 

Khi một thành viên trên diễn đàn đặt câu hỏi tại sao họ nên chọn Mt.Gox hơn là các sàn giao dịch khác, Jed trả lời với phong thái khiêm tốn nhưng tự tin thường thấy.

“Sàn luôn mở trực tuyến và tự động hoá; website này nhanh hơn, sử dụng máy chủ chuyên dụng, và tôi nghĩ rằng giao diện của nó cũng đẹp mắt hơn nữa”

Dẫu vậy, ngay cả Jed cũng không khỏi ngạc nhiên khi thấy mọi người nhanh chóng tin tưởng vào cách sắp xếp này và gửi tiền vào tài khoản PayPal của anh. Trong ngày hoạt động đầu tiên, ngày 18 tháng 7, 20 bitcoin được giao dịch trên Mt.Gox ở mức 5 xu/coin – một sự khởi đầu không mấy khả quan. Nhưng chỉ trong tuần đầu tiên, anh đã có một ngày giao dịch đầu tiên lên tới hàng tram đô la, và tới cuối tháng đó, Mt.Gox đã vượt qua dịch vụ của Martti và một sàn giao dịch khác đang hoạt động xét về khối lượng giao dịch, trở thành công ty kinh doanh bitcoin lớn nhất.

Để lại một bình luận

Địa chỉ email của bạn sẽ không được công bố.